فشارهای روانی در محیط کار و راهکارهای پیشگیری از ایجاد آن‌

در قرن حاضر فشارهای روانی بخش عمده‌ی زندگی افراد را در محيط كاری و سازمانی تحت تأثير قرار داده است. مدیریت بر فشارهای روحی و روانی و به کنترل درآوردن این پدیده مخرب، سهم اساسی و تأثیرگذار در روند موفقیت هر سازمان دارد.

انجام هر کاری با میزان کمی از استرس همراه است. اگر فرد دلواپس کار خود نباشد از ابتدا حرکتی برای انجام کار نمی کند ولیکن اگر فشار روانی برای انجام کارها از حد معینی تجاوز کند و افراد بیش از حد اضطراب داشته باشند بر عملکرد آنان تأثیر منفی به جای می گذارد.

تعریف

ﻓﺸﺎر رواﻧﯽ یا استرس ﻧﺎﺷﯽ از ﺷﻐﻞ آن اﺳﺖ ﮐﻪ، ﺷﺮاﯾﻂ ﻣﺤﯿﻂ ﮐﺎر ﺑﺎ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎ و ﺧﺼﻮﺻﯿﺎت ﻓﺮد متناسب نیست و ﺗﻌﺎدل رواﻧﯽ و ﯾﺎ ﻓﯿﺰﯾﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ وی را ﺑﺮ ﻫﻢ ﻣﯽزند.

ﻧﺸﺎﻧﻪ ها وعوارض فشار روانی در محیط کار

احساس عدم توانایی درانجام مسئولیت‌های محوله، نخوابیدن به مقدار کافی یا خوابیدن بیشتر از حد معمول، تغییرات قابل توجه در وزن، احساس خستگی مداوم و از دست دادن علاقه به فعالیت‌هایی که قبلا موجب لذت فرد بوده، بخشی از نشانه‌هایی است که نشان می‌دهند فرد دچار استرس شغلی شده است. همچنین به سادگی خشمگین با تحریک شدن، بروز سردردهای مکرر یا سایر دردهای حاد یا مبهم، روی آوردن به داروهای روانگردان یا الکل، داروهای آرامبخش و خواب‌آور نیز از نشانه‌های وجود فشار روانی در محیط‌های کاری هستند.

عوامل ایجاد کننده فشارهای روانی در محیط کار

طراحی وظایف: کار سنگین، زمان استراحت کم، ساعات کاری طولانی و کار شیفتی، وظایف پر جنب‌وجوش همیشگی و کم‌اهمیت، نداشتن مهارت‌های مورد نیاز و نداشتن حس کنترل بر شرایط؛

شیوه‌ی مدیریت: عدم مشارکت کارگران در تصمیم‌گیری، ارتباطات ضعیف در سازمان، عدم وجود سیاست‌های دوستدار خانواده؛

روابط بین افراد: محیط اجتماعی بد و عدم وجود حمایت یا کمک از سوی همکاران و ناظران؛

نقش‌های شغلی: انتظارات شغلی متضاد یا نامطمئن، مسئولیت زیاد، داشتن سِمت‌های مختلف؛

نگرانی‌های شغلی: عدم وجود امنیت شغلی و فرصت رشد، پیشرفت یا ارتقا و تغییرات سریعی که کارگران آمادگی آنها را ندارند؛

نگرانی‌های محیطی: شرایط فیزیکی نامطلوب یا خطرناک مانند شلوغی، سروصدا، آلودگی هوا یا شرایط ارگونومیک.

راهکارهای پیشگیری از ایجاد فشارهای روانی در محیط کار

راهکارهای فردی

  •  با قوانین کاری و مسئولیت کاری ﺧﻮﺩ بطورکامل آشنا شوید.
  • تواناییﻫﺎیﺧﻮﺩ را ﺑﺎﻭﺭ ﺩﺍﺷﺘﻪ باشید.
  • ﺳﺎﻋﺎﺕ ﻣﻘﺮری را به کار ﺑﭙﺮﺩﺍﺯید ﻭ ﺍﺯ ﺍﻭﻗﺎﺕ ﻓﺮﺍﻏﺖ ﺟﻬﺖ ﺍﺳـﺘﺮﺍﺣﺖ ﻭ ﺗﻤـﺪﺩ ﺍﻋﺼـﺎﺏ  ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﺍﺣﺴﻦ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﮐنید.
  • ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﻣﺸﮑﻼﺕ کاری ﺧﻮﺩ ﺑا ﺳﺮﭘﺮﺳﺖ ﺧﻮﺩ ﺻﺤﺒﺖ کنید.
  • ﺍﺯ ﻗﻮﺍنین ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﺧﻮﺩ کاملا آگاه باشید.
  •  برای انجام ﮐﺎﺭﻫﺎی ﻣﺤﻮﻟﻪ، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ریزی و زمان بندی ﺩﺭﺳتی داشته باشید.

رﺍﻫﮑﺎﺭﻫﺎی ﺳﺎﺯﻣﺎنی 

  •  بهینه سازی محیط کار از نظر عوامل فیزیکی.
  •  اطمینان از تناسب شغل با توانایی های فرد.
  •  ﺍﻳﺠﺎﺩ ﻓﺮﺻﺘﻬﺎیی ﺑﺮﺍی ﺍﺭﺗﺒﺎﻃﺎﺕ اجتماعی ﺩﺭمیان ﮐﺎﺭﮐﻨﺎﻥ.
  •   ﻧﻈﻢ ﻭ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺻﺤﻴﺢ ﺩﺭ ﻣﺤﻴﻂ ﻛﺎﺭ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮﻗﺮﺍﺭ ﺷﻮﺩ.
  •  ایجاد تنوع در کار.
  •  ﺁﺳﺎﻳﺶ ﺭﻭﺍنی ﻛﺎﺭﻛﻨﺎﻥ در خارج از محیط کار.
  •  استفاده از تعطیلات و مرخصی سالیانه.
  •  ﻓﺮﺻﺖ ﺩﺍﺩﻥ ﺑﻪ ﮐﺎﺭﮐﻨﺎﻥ ﺑـﺮﺍی ﻣﺸـﺎﺭﮐﺖ ﺩﺭ ﺗﺼـﻤﻴم گیریﻫـﺎ
در آخر باید بدانیم که نمی‌توان فشارهای روحی و روانی حاصل از وقایع روزمره زندگانی و محیط کار را به طور كلی حذف و كنار گذاشت. بهتر است راه‌های مواجهه و مقابله با آن‌ها را آموخت تا شدت پیدا نكرده، و به افسردگی و درماندگی تبدیل نشوند.
One Comment

افزودن دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *