مفهوم کارشایسته Decent Work

امروزه، اغلب کشورها به نرخ بیکاری به عنوان تنها نمایانگر وضعیت اشتغال متکی هستند، اما این نرخ، بخصوص در کشورهای با درآمد پایین، به تنهایی نمی‌تواند وضعیت بازار کار را مشخص کند. بلکه میزان شایسته بودن کاری که افراد به آن مشغول هستند نیز دارای اهمیت بوده و باید به عنوان یکی از شاخص‌های وضعیت اشتغال در نظر گرفته شود.

کار شایسته عبارت است از “فرصت‌هایی برای زنان و مردان جهت به دست آوردن و حفظ کار خوب و سودمند از لحاظ اقتصادی در شرایط آزادی، برابری، امنیت و وقار انسانی

ابعادکار شایسته

  • توانایی افراد در یافتن و حفظ کاری که خواهان آن هستند.
  • انجام کار بدون وجود اجبار.
  • توانایی کار برای تأمین معاش قابل قبول برای فرد و خانواده تحت تکفل وی.
  • وجود رفتار و فرصت های یکسان و بدون تبعیض در کار.
  • احساس امنیت در کار.
  • حفظ شأن و وقار انسانی شاغلان.

شاخص‌های کار شایسته

فرصت‌های اشتغال

یکی از متداول‌ترین راه‌ها برای سنجش شایستگی مشاغل در جامعه، میزان فرصت‌های شغلی است که هرچه در جامعه زیادتر باشد، کار به سمت شایستگی پیش می‌رود.

کار غیرقابل قبول

کار شایسته، باید کاری باشد که در جامعه قابل قبول است. دو شکل از کار غیرقابل قبول مطرح است : کار کودکان وکار جبری.

درآمد مناسب و کار سودمند از لحاظ اقتصادی

یکی ازمهم‌ترین ویژگی یک شغل، دستمزد آن است. کاری شایسته است که دستمزدی متناسب با وظیفه محول شده به فرد و سودمند از لحاظ اقتصادی داشته باشد.

ساعت کار شایسته

کار بیش از اندازه می‌تواند برای سلامتی جسمی و روانی زیان آور باشد، مانع تعادل بین کار و زندگی خانوادگی شود و اغلب نشانه‌ای از دستمزد ساعتی نامناسب است. کار کوتاه مدت (کمتر از حد دلخواه) نیز دال بر فرصت‌های اشتغال نامناسب است.

ثبات و امنیت شغلی

برای بسیاری از مردم، از دست دادن کار واقعـه مهمـی اسـت و از ایـن رو، امنیـت شـغلی از دیـدگاه بسیاری از افراد، یکی از جنبه‌های کار شایسته است. از دست دادن کار حتی اگر به سرعت کار دیگری پیدا شود، فرایند تجمع سرمایه انسانی را مختل می‌کند و مهارت‌ها و دانش خاص شغل از دست رفتـه را بی‌ارزش میکند. فقدان کار همچنین دستیابی به مزایای بازنشستگی و سایر مزایای رفاهی را دچـار اختلال می‌کند، استرس زاست و می‌تواند مشکلاتی برای تمام خانواده بـه وجـود آورد.

تعادل بین کار و زندگی خانوادگی

افرادی که مسئولیت‌‎های خانوادگی دارند و برای پیوستن به بازار کار تمایل نشان می‌دهند یا در بازار کار حضور دارند، بتوانند وظایف خود را به خوبی انجام دهند بدون اینکه در معرض تبعیض قرار گیرند.

رفتار بی طرفانه در اشتغال

در محیط کار نباید تبعیض وجود داشته باشد. تبعیض به هر تفاوت، حذف یا ترجیح براساس نژاد، رنگ، جنس، مذهب، عقاید سیاسی، ملیت و اصل و نسب یا خاستگاه اجتماعی که تأثیری مخرب بر کیفیت فرصت‌های شغلی یا رفتار در اشتغال دارد، گفته می‌شود.

کار امن

سالانه بیش از ۲ میلیون نفر از کارکنان بر اثر حوادث و بیماری های ناشی از کار فوت می کنند. همه مشاغل در معرض میزانی از خطر قرار دارند که بسته به نوع شغل، نوع فعالیت اقتصادی، ویژگی‌های محل کار، خصوصیات فرد شاغل و نظایر آن، میزان این خطر متفاوت است. که با آموزش مناسب می‌توان تا حد زیادی این خطرات را کاهش داد. هرچه میزان خطرات موجود در شغلی زیادتر باشد، آن شغل از شایستگی دور می‌شود.

 

کارشایسته یک فرآیند پویا است و بیش از  هرچیز نیاز به نهادینه شدن تفکر کارشایسته در کشورها دارد. شایستگی کار نقطه آغاز دارد اما پایانی برای آن متصور نیست. از این نظر که معیارهای شایستگی در طول زمان  و با توجه به وضعیت اقتصادی، اجتماعی و سطح توسعه یافتگی کشورها متفاوت می‌باشد . در مجموع پیاده سازی رویکرد كار شایسته به تلاش زیادی نیاز دارد. اجرای مفهوم كار شایسته در وهله نخست از وظایف دولت ها و نمایندگان اقتصادی، سیاسی و اجتماعی آن‌ها است.

One Comment

افزودن دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *