فواید شوخ طبعی در محیط کار

به نظر شما چه می‌شود اگر شوخی در محیط کار جریان پیدا کند؟ شاید به نظر بیاید که رشته کار دارد از دست می‌رود. درست است که این چند دقیقه به کار نمی‌گذرد. اما بین یک محیط خشک و ساکت در مقابل محیطی شاد و سرزنده در مجموع چقدر بیشتر کار انجام می‌شود؟

Image result for Humor in the workplace

بر اساس تحقیقات مختلف اینطور استنباط می‌شود که هم مدیران هم کارمندان موافق شوخ طبعی در محیط کار هستند.
نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد ۹۱ درصد مدیران، شوخ طبعی را برای پیشرفت شغلی ضروری می‌دانند، و ۸۴ درصد از آن‌ها اعتقاد داشته‎‌اند انسان‌های شوخ طبع بهتر کار می‌کنند.
در یکی از آزمایش‌ها، محققان از ۱۶۶ شرکت‌کننده درخواست کردند تا توصیفات خود را از یک شرکت افسانه‌ای بیان کنند. اولین توصیف، جدی بودن این شرکت را مدنظر داشت و دومین توصیف، معتقد بود که باید مفرح باشد. شرکت کننده‌ها دریافتند که ارائه دهنده‌ی توصیفاتی که می‌گفت مفرح و شاد باشد، فردی با اعتماد به نفس بالا بودند و مایل بودند که رهبری بذله گو هم برای فعالیت‌های بعدی داشته باشند.

محیط کار مفرح و توام با سرگرمی که در آن شوخ طبعی تشویق می‌شود، می‌‍تواند منجر به نیروی انسانی شادتر، سالم‌تر، کم استرس‌تر، و بهره‌ورتر شود. چنین محیط کاری موجب ارتباطات بهتر اجتماعی بین کارکنان و مدیران می‌شود. همچنین می تواند تفکر خلاقانه و حل مساله را رشد دهد.
 در سطح فردی، شوخ طبعی ابزاری برای خودکنترلی در مواجهه با فشارها و استرس‌های کاری و ارتباطات بهتر با سایرین است. در سطح سازمانی نیز، حس کنترل بر کارکنان با استفاده از شوخ طبعی، می‌تواند موجب افزایش انگیزش، بهره وری و کارایی ایشان شود.

اینکه شوخ طبعی تا این حد می‌تواند ابزار کسب و کاری قدرتمندی باشد علل متعددی دارد که در ادامه برخی از مهم‌ترین نمونه‌های این علل را از نظر می‌گذرانید.

  1. افزایش خلاقیت: خندیدن شما را در برابر ایده‌‎های به ظاهر نامعقول و یا غیر ممکن پذیرا تر می‌کند. خنده افراد را به بازی با ایده‌ها، پذیرش ریسک و در نظر گرفتن کارهایی تشویق می‌کند که در حالت عادی ممکن است به فکر انجام دادنشان نباشند.
  2. امتیاز گرفتن: شوخی‌های بامزه و بجا، احتمال افزایش امتیازات مالی را در طول یک مذاکره افزایش می‌دهد. فرد احساس راحتی را تجربه کرده و اعتماد را ایجاد می‌کند. در نتیجه مخاطب شما تمایل بیش‌تری برای ملاقات با شما پیدا می‌کند و شما را به عنوان “دوست” خود خواهد دید. پس، احتمال روی دادن قرارهای کاری بهتری نیز وجود دارد.
  3. بهبود ارتباط میان کارمندان: شوخ طبعی نوعی ارتباط است تا از طریق آن انواع مشخصی از اطلاعات منتقل شود که بیان آن‌ها به صورت جدی دشوار است. مشخصا، برخی اوقات از شوخ طبعی برای انتقال پیام‌های همراه با ریسک اجتماعی استفاده می‌شود. با استفاده از شوخ طبعی، پیام مورد نظر به شکلی دوپهلو و مبهم بیان می‌شود تا درصورتی که پیام به خوبی دریافت نشود، آبروی گوینده و شنونده حفظ شود. شرایط کاری نیز اغلب با ابهام و عدم قطعیت همراه است، لذا استفاده مکرر از این کارکرد شوخ طبعی در محیط کار دیده می‌شود.
  4. تقویت جنبه انسانی رهبران: شوخ طبعی این حس را در میان نیروهای یک شرکت به وجود می‌آورد که «همه ی ما در کنار یکدیگر هستیم». این می تواند یکی از اجزای اصلی «رهبری همدلانه» باشد.
  5. هورمون‌هایی که ترشح می‌شوند: یکی از آثار شوخی و خنده در محل کار، هورمون‌هایی است که با خندیدن ترشح می‌شوند. اولین و معروف‌ترین هورمون خنده، اندورفین است. اندورفین هورمونی است که باعث می‌شود ما بتوانیم برای پیش‌رفتن به درد و رنج غلبه کنیم. هشت ساعت نشستن روی یک صندلی ناراحت و خیره شدن به منبع نورانی صفحه‌نمایش خالی از رنج نیست. کارمند خسته، به دنبال راهی برای خلاصی از رنج می‌گردد. اندورفین ناشی از خنده تحمل این وضعیت را ساده‌تر و بازدهی کارمندان را بالاتر می‌برند.

پارادوکس شوخ طبعی!

بسیاری از تحقیقات درباره شوخ طبعی در محیط کار، پارادوکس شوخ طبعی را نیز آشکار کرده است. تناقض به این معنا که از یک سو به نظر می‎‌رسد شوخ طبعی می‌تواند تعلق کارکنان را افزایش داده و ارتباطات آن‌ها را تسهیل نماید و از سوی دیگر، می‌تواند به طرق مخرب موجب شود که اختلافات بین افراد آشکارشده، تفرقه و جدایی بین افراد ایجاد نماید.
محققین بین دو نوع شوخی طبعی تفکیک قائل شده اند:
شوخ طبعی های تقویت کننده: شوخ طبعی هایی که انسجام و قدرت ارتباطات فعلی را تقویت می کند.
شوخ طبعی تقویت کننده شامل حکایات، ضرب المثلها، لطیفه ها و شوخی های سرگرم کننده ای است که در خدمت حفظ و تقویت ارتباطات همکارانه و دوستانه هستند.
شوخ طبعی های تضعیف کننده: شوخ طبعی هایی که موجب تضیعف ارتباطات جاری می شوند.
شوخ طبعی تضعیف کننده اغلب شامل سخنان کنایه امیز یا طعنه دار، توهین یا آزارهای فکاهی و تقلید رفتار دیگران بود.

شوخ طبعی تضعیف کننده

نتایج تحقیقات نشان می‌دهد که ۴۰ درصد شوخ طبعی‌ها در جلسات از نوع تضعیف کننده هستند. جالب‌تر اینکه، فراوانی این نوع شوخ طبعی در محیط کار حدودا ده برابر بیشتر از زمانی است که همین افراد در محیط‌های غیرکاری و گروه‌های دوستانه دور هم جمع می‌شدند. به نظر می‌رسد شوخ طبعی‌‎های تضعیف کننده ناشی از تفاوت‌های قدرت و همچنین فشار بیشتر در محیط کار باشد.
تحلیل بیشتر نشان داده که تقریبا نیمی از شوخ طبعی‌های مخرب بسوی افراد مشخصی در جلسه هدف‌گیری شده است و اغلب با هدف تخریب قدرت یا جایگاه انها صورت می گرفت. بخش قابل توجه دیگر از شوخ طبعی‌های مخرب نیز کل گروه و یا کل سازمان را هدفگیری می‌کرد تا ارزش‌ها، نگرش‌ها یا اهداف سازمانی را تضعیف کرده یا به چالش بکشد. نهایتا بخش کوچکی از شوخ طبعی‌های تضعیف کننده مربوط به جامعه بود، که به انتقاد از تفکر جوامع کسب و کار یا ارزش‌های قانونی و اجتماعی جامعه می‌پرداخت.
برمبنای این تحقیق، شوخی‌های تضعیف کننده در جلسات کاری یک مکانیسم مقبول اجتماعی برای کارمندان است تا بالا دستی خود را به چالش کشیده یا انتقاد کنند، با دیگران مخالفت کرده و یا تصمیمات گروه را مورد سوال قرار دهند. برای مدیران و رهبران نیز روش پذیرفته شده‌ای است تا در خصوص رفتارهای ناموافق، ناسازگار و غیرمشارکتی نظر داده و عموما شرکت کنندگان در جلسه را کنترل کنند.

جمع بندی

خلاصه اینکه، شوخ طبعی ممکن است راهی برای کاهش فشار، تفریح و سرگرمی و افزایش روحیه در محل کار باشد. علاوه بر این کارکردهای اجتماعی جدی تری نیز دارد. شوخ طبعی می‌تواند روشی برای افزایش چسبندگی، تسهیل ارتباطات، کاهش فشارهای بین فردی باشد. همچنین می‌تواند ابزاری برای ابراز مخالفت، تایید یا عدم تایید برخی هنجارها، محدود کردن برخی افراد و پررنگ نمودن اختلافات بین اعضای گروه باشد.
با درنظرگرفتن ماهیت کنترل ناپذیری، تخریب کننده و متناقض نمای شوخ طبعی، بایستی به صورت پدیده‌ای پیچیده در محیط کار تحلیل شود. نباید به سادگی فرض شود که افزایش سطح شوخ طبعی و سرگرمی در محیط کار منجر به تغییرات مطلوب و افزایش بهره وری در سازمان می‌شود. شوخ طبعی می‌تواند منجر به کارکردها و نتایج پویای دیگری در سازمان نیز شود. از آنجا که شوخ طبعی در حال حاضر نیز در سازمان وجود دارد، لذا وظیفه مدیران افزایش سطح خنده و سرگرمی در محیط کار نیست، بلکه بایستی معنا و وضعیت فعلی آن در سازمان شناسایی شده و در مسیر افزایش بهره وری جهت دهی شود.

منابع

The Psychology of Humor: An Integrative Approach, Rod A Martin
cstland.com
digiato.com
tejaratnews.com

برچسب ها:
129 دیدگاه

افزودن دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *